Wnętrza w stylu rustykalnym: czy mogą być nowoczesne?

Wnętrza w stylu rustykalnym to naturalne, ciepłe pomieszczenia inspirowane wiejskim domem. Tworzą je surowe lub postarzane drewno, kamień, cegła, len i wełna, proste meble o symetrycznych kształtach oraz matowe wykończenia w barwach ziemi. Słowo rustykalny pochodzi od łacińskiego rusticus, czyli wiejski, dlatego ten styl ceni rękodzieło, prostotę i przedmioty z historią.

W tym wpisie:
- Skąd się wziął styl rustykalny
- Materiały, meble i kolory
- Dodatki, które ocieplają surowe wnętrze
- Czy wnętrza rustykalne mogą być nowoczesne
- Jak projektujemy, żeby nie wyszedł skansen
- Najczęściej zadawane pytania
Skąd się wziął styl rustykalny i co z niego zostało?
U źródła stoi zwykły wiejski dom i rzemieślnik, który robił meble z tego, co miał pod ręką. Drewno prosto z lasu łączył z metalem, a formy były proste, bo meble miały przede wszystkim służyć. Meblarstwo rustykalne w dzisiejszym rozumieniu rozwijało się w XIX i na początku XX wieku, także w Ameryce Północnej, w czasach, gdy o materiał i pieniądze było trudno.
Z tej skromności wziął się zestaw podstawowych mebli: stoły, krzesła, ławy, szafy, komody, łóżka i kołyski. Taką samą prostą formę dostawały lampy, wieszaki i lustra. Styl ma sporo wspólnego z klasyką, bo również opiera się na dawnych wzorach i ręcznej robocie. Jedna różnica jest kluczowa: rustykalny dom ma przypominać żywą wiejską chatę, a nie skansen.
Wnętrza w stylu rustykalnym: materiały, meble i kolory
Najważniejsze jest drewno, najlepiej stare, z wyraźnymi słojami, sękami, a nawet spękaniami. Pojawia się na podłodze, na ścianach i pod sufitem w postaci belek. W klasycznym wydaniu nie ma lakieru ani połysku. W praktyce blat czy podłogę zabezpieczamy matowym olejem lub woskiem, który chroni drewno, ale go nie błyszczy. Uzupełnieniem są kamień, cegła i ceramika.
| Element | Co wybrać | Czego unikać |
|---|---|---|
| Ściany | bielone tynki, jedna ściana z cegły, drewniane panele | tapety z połyskiem, jaskrawe farby |
| Podłoga | jasnobrązowe deski, kamień, postarzane kafle ceramiczne | panele z nadrukiem, płytki z połyskiem |
| Meble | stare lub postarzane, proste i symetryczne, z litego drewna; wiklina, rattan | plastik, sklejka, meble lakierowane na wysoki połysk |
| Metal | kute żelazo, żeliwo, miedź, mosiądz | chrom i lustrzane wykończenia |
| Tkaniny | len, wełna, owcza skóra, kilimy, koronki, szydełkowe serwety | błyszczące syntetyki, rokokowe brokaty |
| Wzory | krata, pasy, motywy ludowe | nowoczesne desenie geometryczne |
Kolory rustykalne to biel, beż, cała gama brązów, przygaszona zieleń i czerwień. Ściany wyglądają najlepiej, gdy są białe lub bielone jak w wiejskiej chacie, a podłoga ma odcień jasnego brązu. Jeśli zależy Ci na lekkości, zostań przy dwóch barwach: biel z beżem albo biel z jasnym brązem optycznie powiększą pokój. O doborze gatunków i wykończeń drewna przeczytasz we wpisie o naturalnym drewnie w projektowaniu wnętrz.
Dodatki, które ocieplają surowe wnętrze rustykalne
Surowość łagodzą tkaniny i przedmioty codziennego użytku. Pomysłów jest wiele, ale zasada zostaje ta sama: dom ma być przytulny, a nie zagracony.
- piec kaflowy lub kominek, stary albo tylko stylizowany na zabytkowy,
- masywny kredens, drewniana ława, skrzynia na pościel, szafkowy zegar,
- mosiężne garnki na ścianie w kuchni i półka ze słoikami domowych przetworów,
- lampy stylizowane na naftowe, świeczniki, fajansowe filiżanki,
- kilim na ścianie, koronkowe firany, wełniane pledy i owcze skóry,
- kwiaty w dużych, ciężkich donicach.

Rustykalność łatwo połączyć z ekologią. Stolik kawowy zrobisz ze skrzynki, siedzisko z palet, a stara wanna na nóżkach świetnie pasuje do wiejskiej łazienki. Meble po babci czy prababci, lekko odnowione, często okazują się najlepszą ozdobą. Unikaj za to obrazów w złoconych ramach i rokokowego przepychu, a sposoby na szlachetne postarzanie znajdziesz we wpisie o celowym postarzaniu i stylu retro.
Czy wnętrza rustykalne mogą być nowoczesne?
Mogą, i coraz częściej takie są. Czysty styl rustykalny bywa dla wielu osób zbyt surowy, dlatego projektanci łagodzą go nowszymi elementami. Uważamy ten kierunek za naturalny: styl zostaje rozpoznawalny, a mieszka się w nim wygodniej.
Jak połączyć styl nowoczesny z rustykalnym? Sprawdzają się takie ruchy:
- Zostaw drewno i kamień jako bazę, a fronty kuchenne wybierz gładkie, w macie.
- Dodaj rattan, miękkie poduszki i zasłony z naturalnych tkanin.
- W kuchni, łazience i przedpokoju połóż kamienną posadzkę, która dobrze gra z drewnem.
- Postaw na lampy o prostej formie z ciepłym światłem 2700 K.
- Obok ciężkich foteli ustaw ławę ze szklanym blatem, która doda salonowi lekkości.
Z rustykalnym dobrze łączy się styl klasyczny i etniczny, na przykład afrykański, w którym też króluje drewno (pomysły na światło w takich wnętrzach opisaliśmy przy okazji oświetlenia w stylu etno). Nie pasują za to glamour, art déco i styl romantyczny, bo ich blask gryzie się z surowym drewnem i wytartym metalem. Jeśli szukasz ciepłego klimatu z południa, zobacz też styl toskański albo jaśniejszy styl prowansalski.
Jak projektujemy wnętrze rustykalne, żeby nie wyszedł skansen?
Wnętrza w stylu rustykalnym wymagają dobrego planu, bo łatwo w nich o nadmiar. Zaczynamy od pomiaru z oceną stanu technicznego, co ma znaczenie, gdy w grę wchodzą belki, cegła na ścianie czy kamienna posadzka. Przygotowujemy wytyczne dla ekip murarskich, posadzkarskich i elektrycznych, na przykład z punktami pod kinkiety i lampy nad stołem. Razem z Tobą dobieramy materiały, wyliczamy ich ilości i przygotowujemy wstępny kosztorys.
Jeśli masz stare meble z rodzinnego domu, chętnie uwzględniamy je w projekcie. Pilnujemy proporcji, żeby wnętrze było przytulne, a nie przytłoczone dodatkami, a w czasie prac prowadzimy nadzór autorski. Projekty prowadzi Małgorzata Cesnowska, architekt wnętrz, która ma ponad 20 lat praktyki, a szczegóły współpracy znajdziesz w ofercie AMarantowe Studio.
Najczęściej zadawane pytania
Co to znaczy rustykalny?
Rustykalny znaczy wiejski, od łacińskiego słowa rusticus. We wnętrzach to określenie stylu opartego na naturalnych materiałach, czyli drewnie, kamieniu, cegle i lnie, oraz na prostych meblach i rękodziele. Rustykalne wnętrze ma przypominać przytulny wiejski dom.
Jakie kolory są typowe dla wnętrz rustykalnych?
Typowe kolory rustykalne to biel, beż, odcienie brązu, przygaszona zieleń i czerwień. Ściany najczęściej są białe lub bielone, a podłoga jasnobrązowa z naturalnego drewna. Jaskrawe i neonowe barwy do tego stylu nie pasują.
Jak połączyć styl nowoczesny z rustykalnym?
Styl nowoczesny z rustykalnym połączysz, zostawiając drewno i kamień jako bazę i dodając gładkie fronty, proste lampy oraz miękkie tkaniny. Dobrze działa zasada jednego mocnego rustykalnego elementu na pomieszczenie, na przykład stołu z litego drewna albo ściany z cegły. Resztę wyposażenia trzymaj w prostych formach i naturalnych kolorach.
Jakie drewno wybrać do wnętrza rustykalnego?
Do wnętrza rustykalnego najlepiej pasuje drewno lite, stare lub postarzane, z widocznymi słojami i sękami, na przykład dąb, sosna albo drewno z odzysku. Zamiast lakieru wybierz matowy olej lub wosk. Takie drewno sprawdzi się na podłodze, na ścianach, w belkach sufitowych i w meblach.
Czy styl rustykalny to to samo co styl wiejski?
W dużej mierze tak, bo oba opierają się na drewnie, kamieniu, lnie i prostych meblach z wiejskiego domu. Mówiąc o stylu wiejskim, częściej myślimy o konkretnej tradycji, na przykład polskiej chacie z piecem kaflowym i kilimem. Rustykalny to pojęcie szersze, które obejmuje też wiejskie wnętrza z innych krajów.
Do jakich stylów nie pasuje styl rustykalny?
Styl rustykalny nie pasuje do glamour, art déco i stylu romantycznego. Połysk, złocenia i delikatne ozdoby tych stylów kłócą się z surowym drewnem i wytartym metalem. Dobrze łączy się natomiast ze stylem klasycznym i etnicznym.